Bakır Cezve

El dövmesi bakır cezve

Cezvelerimiz Kahramanmaraş'taki kendi atölyemizde, tek parça bakır levhanın çekiçle dövülmesiyle üretilir. Gövdedeki hafif çekiç izleri makine üretimi cezvelerde bulunmaz; hiçbir cezve diğerinin tıpatıp aynısı değildir. Gıdayla temas eden iç yüzey kalaylıdır, bu geleneksel yöntem bakırın kahveyle doğrudan temasını keser.

Maraş bakır işçiliğinde cezve, çırağın ilk öğrendiği ve ustanın en çok dövdüğü parçadır. Levha önce kabaca çekilir, sonra ağız kısmı ve emzik elde açılır. Emziğin dudağı ince olmalı ki kahve kesilerek aksın, sapa doğru damlamasın. Bunu kalıp beceremez, el ister.

Kaç kişilik cezve almalı?

Türk kahvesinde ölçü fincandır. 1 kişilik cezve yaklaşık 90-120 ml, 2 kişilik 150-200 ml, 4 kişilik 300-350 ml, 6 kişilik 450-500 ml alır. Cezve ağzına kadar doldurulmaz; köpüğün kabarması için üstte pay bırakılır. Günlük kullanımda 2 kişilik, misafir için 4-6 kişilik boy tercih edilir.

Sık sorulan bir şeyi baştan söyleyelim: 6 kişilik cezvede tek fincan kahve iyi pişmez. Sıvı taban yüzeyine göre çok az kaldığı için hızlı kaynar, köpük tutmaz. Evde iki ayrı boy bulundurmak tek büyük cezveden daha iyi sonuç verir.

Gövde, sap ve et kalınlığı

• Et kalınlığı: Cezvelerimizde bakır levha 0,7 ile 1 mm arasındadır. İnce levha çabuk ısınır ama şekli bozulur, bu aralık ikisinin ortasıdır.
• Sap: Ahşap sap ısıyı iletmez, ocakta elde rahat durur. Pirinç ve bakır saplar sofrada daha gösterişlidir, ocakta tutmak için bez gerekir.
• Ağız: Geniş ağız köpüğü yayar, dar ağız yoğunlaştırır. Bol köpük isteyen dar ağızlı klasik formu seçer.

Hangi ocakta kullanılır?

Bakır cezve doğalgaz ve tüpte doğrudan kullanılır, alev tabandan taşmayacak kadar kısılır. Elektrikli ve cam seramik ocakta cezvenin tabanı düz olmalı; küçük cezveler geniş gözde iyi ısınmaz. İndüksiyon ocak bakırı tanımaz, ya taban diskli model seçilir ya da araya adaptör plaka konur.

Kum üstünde kahve pişirenler için ağzı geniş, gövdesi kısa modeller daha rahat çalışır; cezve kuma gömülünce ısı yandan da geldiği için pişirme dengeli olur.

Kullanım ve bakım

Bakır ısıyı hızlı ve eşit ilettiği için kahve kısık ateşte pişer, dibi tutmaz. Kahveyi soğuk suyla karıştırıp öyle ocağa alın; ısınma boyunca köpük kendiliğinden toplanır. Bulaşık makinesine konmaz, elde ılık su ve yumuşak süngerle yıkanıp hemen kurulanır.

Dış yüzey zamanla doğal olarak koyulaşır, bu kusur değil, bakırın patinasıdır. İç kalay yıprandığında, yani tabanda bakırın kızıl rengi geniş bir alanda göründüğünde cezve yeniden kalaylanabilir; günlük kullanımda bu genelde birkaç yılda bir gerekir. Kahvecilere ve toptan alan işletmelere aynı desende takım halinde üretim yapıyoruz.